Mesnevi-II

Bu ikinci cildin gecikmesinde bazi hikmetler vardir. Isin faydalarina dair Allah hikmetleri, kula tamamiyle malûm olsa kul, o isi yapamaz, âciz kalir. Allahnin sonsuz hikmetleri; idrakini yikar, harabeder. Kul o ise koyulmaz. Ulu Allah, o sonsuz hikmetlerden pek az bir miktarini, kula yular yapar, onu o ise çeker. O isin faydasindan hiç haber vermese kul hiç harekete gelmez. Çünkü hareket, insanlarin faydasi içindir ve biz o yüzden ise koyuluruz.
O isin hikmetini tamamiyle bildirse kul yine harekete gelemez. Nitekim devenin yulari olmasa yürümez. Fakat yular agir ve büyük olsa yine gidemez, çöküverir. "Hiçbir sey yoktur ki hazineleri bizde olmasin. Fakat onu ancak mâlum bir miktarda indiririz. "Toprak susuz kerpiç olmaz. Fakat "Allah gökyüzünü yüceltti, ölçülü yapti. "Her seyi de ölçülü verir;sayisiz, ölçüsüz degil. Ancak halk ve beseriyet âleminden geçen kisiler, "Allah, diledigini sayisiz bir surette riziklandirir" hükmüne mahzar olanlar ve tatmayan bilmez sirrina erenler, bundan müstesnadir.
Birisi "Âsiklik nedir? Diye sordu. Dedim ki:Benim gibi olursan bilirsin. Ask, sayiya sigmaz, ölçüye gelmez sevgidir. Bundan dolayi, hakikatte Halk sifatidir, kula nispet edilmesi mecazidir demislerdir. "Allah onlari sever" sözü nerede kaldi?Allah Peygamberine daimî ve çok salâtü selâm olsun. MESNEVI IIBu Mesnevi bir müddet gecikti. Kanin süt olmasi için bir zaman lâzimdir.