Barcikowscy

Waclaw i Filip Barcikowscy to bracia, którym przyszlo zyc w drugiej polowie dziewietnastego wieku. Pierwszy z nich, mimo obaw matki i babci przed jego wynarodowieniem, zostaje wyslany na nauke do petersburskiego gimnazjum. Ma zdobyc wyksztalcenie, by polepszyc warunki zycia. Niestety szybko spelnia sie czarny sen opiekunek. Chlopak przesiaka antypolskimi haslami i rosyjska propaganda sukcesu. Zostajac sluga rzadu rosyjskiego, pnie sie po kolejnych szczeblach kariery, a takze zeni z piekna Rosjanka.
Wspólnie wychowuja dzieci w duchu rosyjskiej propagandy. Zycie drugiego brata przebiega inaczej. Filip zostaje na gospodarstwie i mimo braku wyksztalcenia to wlasnie on stanowi podpore rodziny i jest piewca patriotycznych wartosci. Powiesc Rodziewiczówny pokazuje, jak trudna i niejednoznaczna byla droga do zachowania polskosci i wiary w czasach zaborów.